Soạn văn - Đoàn thuyền đánh cá

11:01:16-10/09/2015 / lượt xem: 35340

Chuyên mục: >

TRẢ LỜI CÂU HỎI PHẦN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN TRONG SGK

CÂU 1.

· Bố cục của bài thơ : bài thơ có 7 khổ. Có thể chia làm 3 phần :

- Hai khổ đầu : cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi lúc hoàng hôn và tâm trạng náo nức của người đi biển.

- Bốn khổ tiếp : cảnh lao động của đoàn thuyền đánh cá giữa không gian biển trời ban đêm.

- Khổ cuối : cảnh đoàn thuyền trở về lúc bình minh lên.

· Thời gian và không gian :

- Về thời gian : thời gian của bài thơ là nhịp tuần hoàn của vũ trụ từ lúc hoàng hôn cho đến lúc bình minh và cũng là thời gian hoạt động của đoàn thuyền đánh ca : từ lúc ra khơi – lúc lao động – lúc trở về.

- Về không gian : không gian của bài thơ là không gian bao la rộng lớn với mặt trời, biển, sao, trăng, gió…đó cũng là không gian của người lao động.

CÂU 2.

· Hình ảnh người lao động được miêu tả trong không gian : biển cả bao la, rộng lớn. Khi mà màn đêm buông xuống, vũ trụ bắt đầu đi ngủ thì họ dong buồm ra khơi, dùng sức lao động của mình chiếm lĩnh tự nhiên, làm chủ biển cả.

· Những biện pháp nghệ thuật tác giả đã dùng để làm nổi bật hình ảnh con người lao động trước thiên nhiên, vũ trụ:

- Nghệ thuật so sánh và nhân hóa : tác giả đã miêu tả cảnh hoàng hôn bằng nghệ thuật so sánh và nghệ thuật nhân hóa đầy chất thơ và lãng mạn :

+ mặt trời xuống biển – hòn lửa.

+ sóng- cài then, đêm – sập cửa.

Với việc sử dụng hình ảnh ấy, tác giả đã vẽ nên hình ảnh một buổi hoàng hôn vừa thơ mộng, vừa tráng lệ, huy hoàng. Người đọc liên tưởng đến hình ảnh vũ trụ là một ngôi nhà lớn, khi ánh sáng cuối cùng dần tắt, màn đêm phủ xuống như một cánh cửa khổng lồ, tất cả đều đi vào nghỉ ngơi. Lúc này, những người dân chài “ lại” ra khơi, dùng sức khỏe, niềm hăng say lao động của mình để chiếm lĩnh biển khơi, làm chủ thiên nhiên, vũ trụ.

- Giọng thơ tự nhiên, hào hứng, sôi nổi với những hình ảnh thơ khỏe khoắn, sự đối lập trong sử dụng thanh trắc – thanh bằng : gợi cho người đọc về sự liên tưởng phong phú, sâu sắc. Đồng thời, khắc họa khí thế ra khơi sôi nổi, hào hứng, với mong muốn đánh bắt được nhiều cá. Những điều đó đã khiến cho người đọc cảm nhận được không khí lao động của ngư dân, cảm nhận được tinh thần lao động hăng say với mong muốn xây dựng cuộc sống mới của họ.

- Sử dụng các hình ảnh liệt kê, khoa trương, bút pháp lãng mạn kết hợp tả thực ( những khổ phần 2), giọng điệu và cách gieo vần có những biến hóa linh hoạt : Không những ca ngợi vẻ đẹp, sự giàu có của biển mà còn làm nổi bật lên hình ảnh lao động hăng say của người dân chài.

CÂU 3. Bài thơ có những hình ảnh đặc sắc và nổi bật, thể hiện sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên :

- Khổ 1 : cảnh mặt trời lặn được miêu tả đầy ấn tượng :

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa.

Hình ảnh “ mặt trời xuống biển” là một cảnh tượng kì lạ, chỉ có thể nhìn thấy từ một hòn đảo nào đó ngoài khơi, hay một con thuyền đnag dong buồm ra biển. Giữa bốn bề mênh mông nước, hình ảnh mặt trời lặn như hòn than cháy hồng đang vùi mình vào lòng biển. Khi tia nắng cuối cùng tắt, cũng là lúc màn đêm buông xuống. “ Sóng cài then- Đêm sập cửa” đã khóa cổng ngôi nhà vũ trụ, tất cả chìm vào yên tĩnh, đi vào nghỉ ngơi. Đoàn thuyền đánh cá đã ra khơi trong thời điểm ấy :

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hình ảnh “ câu hát”, “ căng buồm”, “ gió khơi”bỗng hòa vào nhau trong một câu thơ. Người đánh cá căng buồm và cất lên câu hát, nhà thơ có cảm giác như những câu hát ấy đã làm căng cánh buồm của con thuyền đang chuẩn bị ra biển. Câu hát mang theo niềm vui, phấn khởi của người lao động trở thành sức mạnh cụ thể cùng với gió biển, làm tăng sức mạnh, tăng không khí phấn khởi để con thuyền lướt sóng ra khơi, để người dân chài bắt đầu ngày lao động mới.

- Khổ cuối : hình ảnh đoàn thuyền đánh cá trở về lúc bình minh. ( các bạn tự phân tích nhé.

· Bút pháp xây dựng hình ảnh trong bài thơ : vừa tả thực vừa lãng mạn, bay bổng, khoa trương. Những hình ảnh được miêu tả trong bài thơ chân thực mà sinh động, đầy đẹp đẽ, huy hoàng và giàu sức sống.

CÂU 4.

· Bài thơ có bốn lần sử dụng từ “ hát”, cả bài thơ như một khúc ca. Đó là bài hát của những người dân chài, bài hát ca ngợi thiên nhiên, ca ngợi tinh thần lao động hăng say sôi nổi.

- Ở khổ 1 : câu hát căng buồm : là câu hát mang theo sự tươi vui, phấn chấn của người dân chài khi bắt đầu một ngày lao động mới.Câu hát căng buồm đã gợi tả sinh động, tràn đầy sức sống, tràn đầy khí thế của đoàn ngư dân.

- Ở khổ 2 : câu hát của người lao động mang theo một niềm mong mỏi tha thiết, vừa hiện thực, vừa lãng mạn : đàn cá đến “ dệt” nên tấm lưới của người dân chài.

- Ở khổ 4 : Cùng với việc lao động hăng say, người dân chài đã cất tiếng hát lạc quan với niềm tự hào, tự tin, yêu nghề, yêu lao động và mang ơn biển ân tình nuôi sống con người : “ ta hát bài ca…tự buổi nào”.

- Ở khổ cuối : là câu hát căng buồm “ với gió khơi” của người dân chài. Câu hát vui mừng sau một đêm lao động vất vả, trở về với đất liền. Là câu hát của niềm vui bắt được nhiều cá,niềm vui của ngày lao động hiệu quả.

=>Tiếng hát xuất hiện trong toàn bài thơ : từ lúc ra khơi – khi đánh cá – lúc trở về. Chữ “ hát” xuất hiện bốn lần trong bài thơ, đem lại âm điệu tươi vui, khỏe khoắn của một khúc ca lao động đầy hăng hái, say mê.

· Âm hưởng, giọng điệu của bài thơ : Âm điệu tươi vui, hào hứng, say mệ, sôi nổi. Góp phần làm nên âm hưởng ấy là các yếu tố vần, nhịp…

- Các câu thơ phần lớn ngắt nhịp ¾ cổ điển, có những câu phá cách ngắt nhịp 2/5 ( “ Hát rằng : cá bạc biển Đông lặng; “ Đêm thở : sao lùa nước Hạ Long&hellip tạo âm hưởng vừa chắc khỏe vừa sang trọng, dồn dập mà tươi vui.

- Cách gieo vần có nhiều biến hóa linh hoạt :

+ khổ 1, khổ 6 gieo vần liền : 1 cặp vần trắc nối tiếp một cặp vần bằng.

+khổ 2, khổ 4 gieo vần cách : hai vần trắc xen giữa hai vần bằng.

+ khổ 3, khổ 5 gieo theo cách hiệp vần của thơ Đường ( 3 vần bằng).

+ Khổ cuối gieo cả 4 câu cùng 1 vần : 3 vần bằng – 1 vần trắc.

=>Cách gieo vần linh hoạt tạo âm điệu sôi nổi, phơi phới. Các vần trắc tạp âm điệu vang dội, chắc khỏe. Các vần bằng tạo âm điệu bay bổng, vang xa.

CÂU 5.

- Theo hành trình ra khơi của đoàn thuyền đánh cá, tác giả đã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp về vũ trụ và người lao động, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người, qua đó tác giả ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước, đồng thời bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của tác giả đối với cuộc sống, với những con người lao động trong công cuộc xây dựng đất nước.

  Nguồn : Mun

Nội dung liên quan

Trình bày ý kiến về câu nói Hiền tài là nguyên khí của quốc gia Trình bày ý kiến về câu nói Hiền tài là nguyên khí của quốc gia Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 20/08/2015, Lượt xem: 28446.
Bởi: MunHyukHae
09:46 22/12/14
Phân tích bài thơ Đập đá ở Côn Lôn của Phan Châu Trinh Phân tích bài thơ Đập đá ở Côn Lôn của Phan Châu Trinh Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 17/03/2015, Lượt xem: 9760.
Bởi: MunHyukHae
08:50 17/03/15
Thuyết minh bài Phú sông  Bạch Đằng của Trương Hán Siêu Thuyết minh bài Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 17/12/2014, Lượt xem: 283199.
Bởi: MunHyukHae
11:17 17/12/14
Tư tưởng nhân nghĩa trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Tư tưởng nhân nghĩa trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 11/12/2014, Lượt xem: 81974.
Bởi: MunHyukHae
16:03 11/12/14
Chùm Thơ Gửi Tới Thầy Cô Chùm Thơ Gửi Tới Thầy Cô Đăng bởi: thoisuvtv3, Ngày: 20/11/2013, Lượt xem: 2693.
Bởi: admin
12:50 20/11/13
Phân tích hình tượng SÓNG trong bài thơ cùng tên của nữ sĩ Xuân Quỳnh Phân tích hình tượng SÓNG trong bài thơ cùng tên của nữ sĩ Xuân Quỳnh Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 10/09/2015, Lượt xem: 16150.
Bởi: meoconcuncun
23:45 03/10/14
Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 14/12/2014, Lượt xem: 9129.
Bởi: MunHyukHae
20:04 14/12/14
Phân tích khổ thư thứ 3 trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Phân tích khổ thư thứ 3 trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 17/09/2015, Lượt xem: 39225.
Bởi: MunHyukHae
11:50 15/01/15