Soạn văn - Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

10:01:55-17/09/2015 / lượt xem: 34761

Chuyên mục: >

TRẢ LỜI CÂU HỎI PHẦN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN TRONG SGK :

Câu 1.

Bài thơ là lời há ru những em bé dân tộc Tà – ôi “lớn trên lưng mẹ” ở vùng chiến khu “ Trị - Thiên” trong kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra quyết liệt. (&hellip Từng lời ru trực tiếp của người mẹ được ngắt nhịp đều đặnở giữa các dòng thơ. Cách lặp đi lặp lại, cách ngắt nhịp như thế tạo nên một giọng điệu trữ tình đặc sắc. Đó là âm điệu dìu dặt, nhẹ nhàng êm ái của lời ru, thể hiện tình cảm yêu thương, trìu mến, thiết tha của người mẹ.

Câu 2. Hình ảnh người mẹ Tà ôi :

Trong bài thơ, hình ảnh người mẹ được miêu tả gắn liền với những hoàn cảnh, từng công việc cụ thể :

- Đoạn 1 : người mẹ với công việc giã gạo nuôi bộ đội kháng chiến :

“Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội

Lưng đưa nôi và tim hát thành lời.”

Hình ảnh thơ rất gợi cảm : nhịp chày, vai mẹ, lưng mẹ đưa giấc ngủ em theo nhịp giã gạo. Giọt mồ hôi và “vai mẹ gầy” làm nổi bật sự vất vả trong công việc của người mẹ.

- Đoạn 2 : người mẹ với công việc lao động sản xuất trên chiến khu :

“ Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka – lưi

Lưng núi thì to mà lưng mẹ thì nhỏ.”

Sự tương phản giữa “ lưng núi” và “ lưng mẹ” gợi ra rất rõ sự vất vả của người mẹ lao động giữa cảnh núi rừng mênh mông.

- Đoạn 3 : người mẹ với công việc tham gia chiến đâu.

“Mẹ đi chuyển lán, mẹ đi đạp rừng

Từ trong đói khổ, em vào Trường Sơn”.

Giặc Mĩ càn đến, mẹ phải “ đạp rừng”, “ chuyển lán” để di chuyển lực lượng, mẹ phải cùng các anh trai, chị gái tham gia chiến đấu bảo vệ căn cứ. “ Mẹ địu em đi để dành trận cuối”, mẹ xông pha chiến trường, mẹ vào tận Trường Sơn. Hai chữ “ trận cuối” mang cả niềm tin vào thắng lợi cuối cùng.

=>Qua ba đoạn thơ, qua những hoàn cảnh và công việc cụ thể, người đọc nhận ra tấm lòng người mẹ trên chiến khu. Người mẹ ấy lặng lẽ, bền bỉ,quyết tâm trong công việc kháng chiến, từ lao động sản xuất đến cầm súng chiến đấu. Người mẹ ấy thắm thiết yêu con, gắn bó với buôn làng, quê hương, cách mạng, khát khao đất nước được độc lập, tự do.

Câu 3. 2 câu thơ :

“ Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi

Mặt trời của mẹ con nằm trên lưng.”

Trong câu thơ, có 2 “ mặt trời”, mặt trời ở câu 1 là mặt trời của tự nhiên, mang đến ánh sáng ấm áo, cho sự phát triển, sự sinh trưởng của muôn loài. Còn ở câu thơ thứ hai , “ mặt trời của mẹ”, đó là một ẩn dụ độc đáo, có ý nghĩa sâu sắc. Con là mặt trời của mẹ. Con là nguồn hạnh phúc ấm áp vừa gần gũi vừa thiêng liêng của đời mẹ. Chính con đã góp phần sưởi ấm lòng mẹ, đã nuôi giữ lòng tin yêu và ý chí của mẹ trong cuộc sống. Mẹ lao động sản xuất, mẹ cầm súng chiến đấu, cũng là vì tương lai, vì hạnh phúc của con.

Câu 4.

· Qua những câu thơ, có thể thấy được tình cảm người mẹ dành cho con : trong cuộc kháng chiến gian nan, vất vả, người mẹ ở chiến khu luôn dành cho con tình yêu thương tha thiết, càng ước mong con lớn khôn khỏe mạnh, trở thành công dân của một nước tự do. Tình yêu thương con của mẹ, gắn liền với tình yêu đất nước.

· Cuối mỗi đoạn thơ đều kết thúc bằng lời ru trực tiếp của người mẹ. Khúc ru có 4 câu, nội dung liên hệ chặt chẽ và tự nhiên với công việc người mẹ đang làm được nói đến trong đoạn.

- Đoạn 1 : người mẹ đang gãi gạo nuôi bộ đội nên mẹ ru : “ Ngủ ngoan…vung chày lún sân”.

- Đoạn 2 : mẹ đang tỉa bắp trên nương nên mẹ ru : “ Ngủ ngoan..phát mười Ka – lưi”.

- Đoạn 3 : vì đang tham gia chiến đấu nên mẹ ru : “ ngủ ngoan…làm người Tự do”.

Ba khúc ru có cấu trúc lặp đi lặp lại vừa tạo giọng điệu trữ tình, tha thiết, vừa mở rộng và xoáy sâu vào thể hiện tấm lòng của người mẹ.

- Những điệp khúc “ ngủ ngoan A kay ơi, ngủ ngoan a kay hỡi”, “ mẹ thương a kay”, “ con mơ cho mẹ”, “ mai sau con lớn” nhấn mạnh tấm lòng của người mẹ tha thiết yêu thương con. Mẹ mong con ngủ cho ngoan và có được những giấc mơ đẹp. Mẹ mong con mau lớn, khỏe mạnh, được làm người hạnh phúc, tự do.

- Bên cạnh tình thương con, mẹ còn thấy “ thương bộ đội”, mẹ “ thương làng đói”, “ mẹ thương đất nước”. Với những tình cảm ấy, tấm lòng của người mẹ càng trở nên lớn lao, cao cả.

- Với cụm từ “ con mơ cho mẹ”, tác giả đã diễn tả thật tự nhiên và sâu sắc ước mong của người mẹ. Mẹ không trực tiếp bộc lộ àm gửi trọn niềm ước mong của mình vào giấc mơ của con. Mẹ mong “ hạt gạo trắng ngần” để “ nuôi bộ đội”.Mẹ mong “ hạt bắp lên đều” để làng khỏi đói. Mẹ mong “ được thấy Bác Hồ”, mong đến ngày đất nước tự do, độc lập.

· Qua ba khúc ca, có thể tháy tình cảm, khát vọng của người mẹ càng lúc càng lớn rộng, càng hòa vào công cuộc kháng chiến gian khổ, anh hùng của quê hương, đất nước.

Câu 5. Trong bài thơ, có thể thấy được tình yêu thương cho con của người mẹ gắn liền với tình yêu quê hương đất nước. Vì yêu con, mẹ càng yêu quê hương, mong muốn đất nước được tự do, độc lập, để con có thể lớn lên, được làm công dân của một nước tự do, tự quyết định số phận của mình. Chính động lực đó, đã thúc đẩy, gìn giữ, cổ vũ cho ý chí chiến đấu của người mẹ nói riêng, của toàn bộ nhân dân nói chung trong cuộc kháng chiến trường kì giành độc lập cho dân tộc.

  Nguồn : Mun

Nội dung liên quan

Phân tích bài thơ Từ Ấy của Tố Hữu Phân tích bài thơ Từ Ấy của Tố Hữu Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 10/09/2015, Lượt xem: 86098.
Bởi: meoconcuncun
11:33 04/10/14
Bức tranh thiên nhiên trong bài “ Thu điếu” của Nguyễn Khuyến Bức tranh thiên nhiên trong bài “ Thu điếu” của Nguyễn Khuyến Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 10/09/2015, Lượt xem: 129206.
Bởi: MunHyukHae
10:27 09/10/14
Ý nghĩa tiếng sáo trong truyện ngắn  Vợ chồng A Phủ Ý nghĩa tiếng sáo trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 39859.
Bởi: MunHyukHae
09:37 01/12/14
Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu Phân tích bài thơ Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 165834.
Bởi: MunHyukHae
11:57 17/12/14
Phân tích khổ thư thứ 3 trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Phân tích khổ thư thứ 3 trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 17/09/2015, Lượt xem: 39758.
Bởi: MunHyukHae
11:50 15/01/15
phân tích cái tôi trữ tình trong bài Tràng Giang của Huy Cận phân tích cái tôi trữ tình trong bài Tràng Giang của Huy Cận Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 06/01/2015, Lượt xem: 17324.
Bởi: MunHyukHae
11:03 06/01/15
Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong chuyện chức phán sự đền Tản Viên Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong chuyện chức phán sự đền Tản Viên Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 25/08/2015, Lượt xem: 371191.
Bởi: MunHyukHae
09:11 06/01/15
Phân tích và nêu cảm nghĩ bài Hiền tài là nguyên khí của quốc gia Phân tích và nêu cảm nghĩ bài Hiền tài là nguyên khí của quốc gia Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 20/08/2015, Lượt xem: 22304.
Bởi: MunHyukHae
09:16 22/12/14
Phân tích mười bốn câu đầu trong tác phẩm  Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Phân tích mười bốn câu đầu trong tác phẩm Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 391607.
Bởi: MunHyukHae
17:26 11/12/14