Soạn văn - bài Đồng chí của Chính Hữu

09:15:56-10/09/2015 / lượt xem: 49570

Chuyên mục: >

TRẢ LỜI CÂU HỎI PHẦN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN TRONG SGK

BỐ CỤC : 3 phần :

- Phần 1 : câu 1-7 : lí giải cơ sở của tình đồng chí.

- Phần 2 : câu 8 – 17 : những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí.

- Phần 3 : câu 18 – 20 : chất thơ trong cuộc sống chiến đấu gian khổ của người lính.

CÂU 1.

· Dòng thơ thứ 7 có điểm đặc biệt, đó là : dòng thơ chỉ có hai tiếng : “đồng chí”.

· Câu thơ ngắn, cùng với hình thức cảm thán mang hai âm điệu vui tươi, vang lên như một sự phát hiện, một lời khẳng định. Hai tiếng “ đồng chí” nói lên một tình cảm lớn lao,mới mẻ của thời đại.

· Sáu câu thơ đầu đã giải thích cội nguồn và sự hình thành tình đồng chí của tình đồng chí giữa những người đồng đội. Câu thơ thứ 7 là “ bản lề” khép lại đoạn 1 để mở ra đoạn 2.

CÂU 2. Sáu dòng đầu nói về cơ sở hình thành tình đồng chí. Đó là :

- Tình đồng chí bắt nguồn từ sụ tương đồng về hoàn cảnh xuất thân của những người lính :

“ Quê hương anh nước mặn đồng chua

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”.

=>Hai miền đất, hai miền quê xa lạ, nhưng cùng chung cái “ nghèo”, cái khắc nghiệt của thiên nhiên, của cuộc sống. Xuất thân của họ, đều là từ những người nông dân.

- Tình đồng chí hình thành từ sự cùng chung nhiệm vụ, chung lí tưởng, sát cánh bên nhau trong hàng ngũ chiến đấu :

“ Súng bên súng đầu sát bên đầu”.

=>Họ không quen nhau, nhưng lí tưởng chung của thời đại đã gắn kết họ lại với nhau trong hàng ngũ cách mạng. “ Súng” biểu tượng cho nhiệm vụ chiến đấu, “ đầu” biểu tượng cho lí tưởng, suy nghĩ.

- Tình đồng chí nảy nở và trở thành bền chặt trong sự chan hòa và chia sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui :

“ Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ”.

=>Cái khó khăn thiếu thốn hiện ra : đêm rét, chăn không đủ nên phải đắp chung. Nhưng chính sự “ chung chăn”, chia sẻ ấy đã trở thành niềm vui, thắt chặt tình cảm của những người đồng đội để trở thành “đôi tri kỉ”.

CÂU 3. Những biểu hiện cảm động của tình đồng chí :

- Tình đồng chí là sự cảm thông sâu sắc tam tư, nỗi niềm của nhau. Những người lính gắn bó với nhau, họ hiểu đến những nỗi niềm thầm kín, sâu xa của đồng đội mình :

“ Ruộng nương….người ra lính”.

=>Người lính đi chiến đấu để lại sau lưng mình những gì thương quý nhất của quê hương : ruộng nương, gian nhà, giếng nước gốc đa…Từ “ mặc kệ” cho thấy tư thế ra đi dứt khoát của người lính. Nhưng sâu thẳm trong lòng, họ vẫn da diết nhớ quê hương, đến gia đình…

- Tình đồng chí còn là cùng nhau chia sẻ những gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính :

“ Anh với tôi…tay nắm lấy bàn tay”.

=>Những gian lao, thiếu thốn của người lính hiện lên rất cụ thể :

+ áo rách, quần vá, chân không giày…

+ Sốt rét, trời lạnh buốt giá…

=>Thế nhưng những người lính vẫn cười trong gian lao, bởi có hơi ấm và niềm vui của tình đồng chí “ thương nhau tay nắm lấy bàn tay”. Hơi ấm ở bàn tay, ở tấm lòng đã chiến thắng cái lạnh ở “ chân không giày” và thời tiết “ buốt giá”. Trong đoạn thơ, “ anh” và “ tôi” luôn đi với nhau, có khi đứng chung trong một câu thơ, có khi đi sóng đôi trong từng cặp câu liền nhau. Cấu trúc ấy đã diễn tả sự gắn bó, chia sẻ những người của những người đồng đội.

CÂU 4.

“ đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Đầu súng trăng treo”.

=>Có thể thấy, đó là hình ảnh của một cuộc chiến đấu gian khổ. Sự khắc nghiệt của thời tiết, của địa hình, cái giá buốt của sương muối, cảnh rừng đêm hoang vắng, lạnh lẽo vẫn không khuất phục được người lính. Họ vẫn đứng cạnh nhau, sát cánh bên nhau để “ chờ giặc tới”. Tình đồng chí đã sưởi ấm cho họ, giúp họ vượt lên tất cả.

- Câu thơ cuối cùng thật đặc sắc : “ đầu súng trăng treo”. Đó là một hình ảnh thực mà tác giả nhận ra trong những đêm canh gác, phục kích giữa rừng khuya. Là một hình ảnh chân thực, nhưng nó lại gợi đến những liên tưởng phong phú, sâu xa : “ súng” là biểu tượng cho chiến tranh, cho khốc liệt. “Trăng” là hiện thân của vẻ đẹp yên bình, thơ mộng và lãng mạn. Hai hình ảnh kết hợp với nhau tạo nên một biểu tượng đẹp về cuộc đời người lính : chiến sĩ mà thi sĩ, thực tại mà mơ mộng. Hình ảnh ấy mang cả đặc điểm của nền thơ ca thời kháng chiến : một nền thơ giàu chất hiện thực và dạt dào cảm hứng lãng mạn.

CÂU 5.

Nội dung chính của bài thơ là nói về tình đồng chí gắn bó thân thiết, sâu sắc. Tuy nhiên, tác giả không đặt tên là “ tình đồng chí” mà chỉ đặt hai chữ “ đồng chí”.

Có thể thấy, cách đặt tên như vậy súc tích và có ý nghĩa tốt hơn trong việc diễn tả cảm xúc bản thân cũng như không làm ý bài thơ “ lộ liễu”. Nếu đặt “ tình đồng chí” người đọc có thể có cảm giác “ thừa”, bởi lẽ trong bài thơ đã bộc lộ rõ điều đó, không nhất thiết phải nêu ở nhan đề.

Đặt hai từ “ đồng chí” làm tiêu đề, sẽ phù hợp hơn khi nói về nhiều vấn đề, khía cạnh liên quan như : cơ sở hình thành tình đồng chí, xuất thân của họ, chất thơ trong tâm hồn họ khi mà cuộc kháng chiến đang diễn ra rất ác liệt…=> Ngắn gọn, súc tích và giá trị biểu cảm cao hơn.

CÂU 6. Qua bài thơ, có thể thấy hình ảnh của anh bộ đội hiện lên bình dị, gần gũi và thật đẹp. Họ xuất thân là nông dân nhưng có lí tưởng cao cả, cầm súng chiến đấu để giành lại độc lập, tự do cho đất nước. Khó khăn, gian khổ không làm mất đi lí tưởng đó, mà gắn bó họ với nhau thành những người đồng chí, đồng đội với tình cảm gắn bó sâu sắc. Người chiến sĩ trong bài thơ không những thực tại mà còn mơ mộng, vừa là người chiến sĩ, vừa là thi sĩ. Chiến đấu gian khổ, là để hướng đến ngày mai hòa bình, tươi sáng.

  Nguồn : Mun

Nội dung liên quan

Phân tích nhân vật Thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao Phân tích nhân vật Thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 50158.
Bởi: MunHyukHae
11:01 25/11/14
Cảm nhận về khổ cuối bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh Cảm nhận về khổ cuối bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 25/08/2015, Lượt xem: 49622.
Bởi: MunHyukHae
10:48 13/01/15
Thuyết minh về tác phẩm Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Thuyết minh về tác phẩm Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 274025.
Bởi: MunHyukHae
16:59 11/12/14
Phần tích bài thơ Phần tích bài thơ Đăng bởi: traingheotieuusd, Ngày: 10/09/2015, Lượt xem: 18810.
Bởi: traingheotieuusd
08:39 01/10/14
Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh Phân tích bài thơ Đi đường của Hồ Chí Minh Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 10/03/2015, Lượt xem: 9077.
Bởi: MunHyukHae
17:10 05/03/15
Phân tích bài   khóc Dương Khuê của Nguyễn KHuyến Phân tích bài khóc Dương Khuê của Nguyễn KHuyến Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 07/08/2015, Lượt xem: 6484.
Bởi: MunHyukHae
09:42 07/08/15
Phân tích nhân vật Trương Phi trong đoạn trích Hồi trống Cổ thành Phân tích nhân vật Trương Phi trong đoạn trích Hồi trống Cổ thành Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 88746.
Bởi: MunHyukHae
10:31 08/01/15
Phân tích đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ Phân tích đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 254532.
Bởi: MunHyukHae
11:20 08/01/15
Phân tích đoạn trích Hồi trống Cổ thành Phân tích đoạn trích Hồi trống Cổ thành Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 08/01/2015, Lượt xem: 7238.
Bởi: MunHyukHae
10:05 08/01/15