Bình giảng khổ thơ đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

10:47:36-15/01/2015 / lượt xem: 3571

Chuyên mục: >

Thơ là cái đẹp muôn đời, cái đẹp của thiên nhiên, cái đẹp của con người. Có lẽ mùa xuân là thời gian hội tụ bao vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Nam nên thơ xuân mới hay và đậm đà như thế. Ta bâng khuâng một nét xuân trong thơ vua Trần Nhân Tông:


Song song đôi bướm trắng
Phất phới phấn hoa bay.
(Buổi sớm mùa xuân)


Ta cảm một sắc xuân tươi xinh rực rỡ trong thơ của thi hào Nguyễn Du:


Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
(Truyện Kiều)


Ta rạo rực dõi nhìn một cánh đu bay trong ngày hội xuân của làng quê thân thuộc:


Bốn mảnh quần hồng bay phấp phới,
Hai hàng chân ngọc duỗi song song.
(Đánh đu- Hồ Xuân Hương)


Và đây là thơ xuân của Thanh Hải:


Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
ơi con chim chiền chiện
Hót chi mù vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng...


Có người đã cho rằng: “Đoạn thơ đẹp như bức tranh”. Đó là bức tranh xuân của "Huế đẹp và thơ", quê mẹ hương yêu của thi sĩ Thanh Hải.Hai câu thơ đầu là một sắc xuân tươi xinh rực rỡ tắm mát tâm hồn chúng ta. Vần thơ như một tiếng nói thốt lên khi ngạc nhiên chợt thấy một cảnh đẹp mà lòng xôn xao xúc động:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc.


Có sông và hoa. Có màu “xanh” của dòng sông làm nền để tô điểm màu "tím biếc" của hoa, bông hoa xuân mới "mục", mới nở. Dòng sông hiện hữu trong bài thơ Thanh Hải không phải là con sông chung chung nào, mà người đọc dễ nhận ra, đó là sông Hương “bùi thư trữ tình cố đô Huế” như thi sĩ Tố Hữu tâm sự:


Hương Giang ơi, dòng sông êm
Qua tim ta, vẫn ngày đêm tự tình...


“Bông hoa tím biếc" mọc giữa dòng sông xanh chỉ có thể là hoa súng, hoa lục bình dân dã mà Lê Anh Xuân từng say mê ngắm nhìn sau những năm dài xa cách mới trở về quê nội:


Hoa lục bình tím củ bờ sông.


Chữ “mọc” nằm đầu câu thơ “Mọc giữa dòng sông xanh" thể hiện một nét xuân đột hiện, một sức xuân mạnh mẽ xuất hiện xinh đẹp, non lơ, lộng lẫy như một nàng xuân trong sắc áo “tím biếc” kiêu sa trên cái nền xanh của dòng sông. Thanh Hải đã sử dụng hai gam màu tươi sáng để vẽ lên một nét xuân đẹp trên bức tranh xuân đẹp.
Ngắm dòng sông, bâng khuâng nhìn hoa xuân đẹp, nhà thơ khẽ reo lên khi bỗng nghe chim hót “vang trời”:


Ơi! Con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời.


“Ơi” là từ cảm thán biểu đạt sự xúc động bồi hồi của nhà thơ khi nghe chim chiền chiện hót. Tiếng chim hót là khúc nhạc đồng quê. Chim chiền chiện làm tổ trên luống cày, nó là người bạn thân thiết của nhà nông. Nghe chiền chiện hót mà mừng vui, chim báo sẽ được mùa: ,"Chiền chiện hót lúa tốt bời bời "(Tục ngữ). Hai tiếng "hót chi” rất gợi cảm, là cách nói "dịu ngọt” của bà con “xứ Huế chúng miềng". Qua đó, ta thấy nét xuân thứ hai được nhà thơ cảm nhận là một nét vui. Qua tiếng chim hót mà ta cảm được cái mênh mông trong sáng của bầu trời xuân. Ta cảm được tấm lòng hồn hậu của đứa con xứ Huế. Một cử chỉ rất tao nhã đáng yêu:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng


Không hề nói đến nắng mà ta vẫn cảm nhận được ánh hồng bình minh làm long lanh những giọt sương tròn như hòn ngọc bé tí treo trên đầu ngọn cỏ, lá cây. "Từng giọt long lanh rơi" cũng có thể là những chuỗi âm thanh, từng chuỗi tiếng chim chiền chiện từ trời cao vọng đến, "rơi" xuống? Cái cử chỉ “đưa tay... hứng” thể hiện một hồn thơ chan hòa với thiên nhiên, đất ười, tạo vật.
Thơ đích thực mở ra trong lòng người đọc những sắc màu và chân trời bao la. Tiếng chim hót, giọt long lanh trong thơ Thanh Hải cũng vậy, nó mở ra bao thế giới về cảnh sắc ban mai trên đồng quê. Cảnh sắc thân thuộc đáng yêu biết bao:


Mặt trời lên càng tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo trên đầu cỏ
Sương lại cùng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót...
(Thăm lúa - Trần Hữu Thung)


Đoạn thơ ngũ ngôn sáu câu ba mươi chữ của Thanh Hải quả là một bức tranh xuân đẹp và tươi vui. Có bầu trời và dòng sông. Có hoa khoe sắc và chim cất tiếng hót. Có giọt sương mai long lanh. Hình ảnh con người xuất hiện trên bức tranh xuân với cử chỉ tao nhã, ung dung, với tâm hồn trong sáng, lạc quan yêu đời và giàu tình yêu thiên nhiên.
Mùa xuân nho nhỏ là một bức thơ xuân kiệt tác của Thanh Hải. Ông viết bài thơ này vào tháng 11 năm 1980, một tháng trước lúc ông qua đời. Có thể nói, đoạn thơ trên đây là khát vọng mùa xuân muôn đời.

  Nguồn : http://loigiaihay.com/

Nội dung liên quan

Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 127811.
Bởi: MunHyukHae
09:40 20/01/15
Soạn văn - Chuyện người con gái Nam Xương Soạn văn - Chuyện người con gái Nam Xương Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 25/08/2015, Lượt xem: 15410.
Bởi: MunHyukHae
10:01 25/08/15
Soạn văn bài Luyện tập thao tác lập luận phân tích Soạn văn bài Luyện tập thao tác lập luận phân tích Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 07/08/2015, Lượt xem: 90591.
Bởi: MunHyukHae
11:39 07/08/15
Phân tích bài thương vợ của Trần Tế Xương Phân tích bài thương vợ của Trần Tế Xương Đăng bởi: traingheotieuusd, Ngày: 10/09/2015, Lượt xem: 4945.
Bởi: traingheotieuusd
21:36 29/09/14
Soạn văn - Hai đứa trẻ Soạn văn - Hai đứa trẻ Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 08/09/2015, Lượt xem: 147360.
Bởi: MunHyukHae
10:03 08/09/15
Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 72093.
Bởi: MunHyukHae
11:54 13/01/15
Soạn văn bài Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu Soạn văn bài Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 11/08/2015, Lượt xem: 71772.
Bởi: MunHyukHae
09:10 11/08/15
Phân tích hình tượng Rừng xa nu trong tác phẩm cùng tên của Nguyễn Trung Thành Phân tích hình tượng Rừng xa nu trong tác phẩm cùng tên của Nguyễn Trung Thành Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 21179.
Bởi: MunHyukHae
11:50 04/11/14
Đọc và hiểu về bài Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam Đọc và hiểu về bài Hai Đứa Trẻ của Thạch Lam Đăng bởi: traingheotieuusd, Ngày: 17/09/2015, Lượt xem: 14238.
Bởi: traingheotieuusd
10:24 13/10/14