Nghị luận về khổ 4, 5 bài thơ mùa xuân nho nhỏ

11:29:29-15/01/2015 / lượt xem: 224648

Chuyên mục: >

Đề :
Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải có những khổ thơ thật hay, thật xúc động, bộc lộ ước nguyện được hòa nhập, dâng hiến cho cuộc đời. Em hãy tìm hiểu và phân tích hai khổ thơ liên tiếp trong bài “Mùa xuân nho nhỏ” để làm rõ vấn đề trên.

Bài viết:

Thanh Hải là nhà thơ xứ Huế. Vùng đất hữu tình với con sông Hương thơ mộng và núi Ngự Bình trang nghiêm vun đắp cho hồn thơ Thanh Hải bay cao. Vốn trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến, Thanh Hải là người có công đầu trong việc xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam thời chống Mỹ. Những tác phẩm của ông được bao thế hệ bạn đọc nhắc mãi như “ Mồ anh hoa nở”, “Những đồng chí trung kiên”.
Nhưng nhắc đến thơ Thanh Hải, người ta thường nghĩ ngay đến bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”. Tác phẩm được nhà thơ sáng tác trong khi nằm trên giường bệnh, trước khi mất ít lâu. Đó là tiếng lòng của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên, nhịp sống của đất nước vào xuân. Đặc biệt hơn nữa, nhà thơ bày tỏ ước vọng được hòa nhập hiến dâng cho cuộc đời, cho mùa xuân chung của dân tộc. Khát vọng ấy được Thanh Hải thể hiện rõ qua hai khổ bốn và năm của bài thơ:


“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc…”


Trong khí thế bừng bừng của đất nước vào xuân, tác giả đã cảm nhận được một mùa xuân trỗi dậy từ tâm hồn mình. Đó là mùa xuân của lòng người, mùa xuân của sức sống tươi trẻ, mùa xuân của cống hiến và hoà nhập.
Tác giả không mơ một giấc mơ vĩ đại, không ước vọng lớn lao, chỉ là những mong muốn đơn sơ bình dị:


“ Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.”


Xin làm một tiếng chim hót hoà trong muôn vạn tiếng chim cất cao tiếng hót chào mừng xuân mới, xin làm một cành hoa trong muôn vạn cánh hoa âm thầm khoe sắc tỏa hương thơm cho cuộc đời chung, xin làm một nốt nhạc trầm trong bản đồng ca của dân tộc ca ngợi non sông đất nước đang đổi mới. Ước nguyện của nhà thơ sao mà đáng yêu, gần gũi lạ kì. Đó chính là sự chiếu ứng của hình ảnh “bông hoa tím biếc”và âm thanh tiếng chim chiền chiện ở khổ thơ thứ nhất. Đọc từng câu thơ, ta thấy nhịp thơ hối hả, gấp rút như nhịp sống quê hương, như ước mong cháy bỏng mà khiêm tốn của nhà thơ được dâng hiến cho đời.
Tâm hồn của tác giả hoà vào mùa xuân đất nước, thôi thúc mạnh mẽ nhưng cũng rất âm thầm:

“ Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời”


Lời thơ như tâm tình thiết tha. Một sự sáng tạo độc đáo của nhà thơ khi phát hiện ra được hình ảnh “ mùa xuân nho nhỏ”. Mỗi con người, mỗi sự cống hiến được ví như một mùa xuân nhỏ hoà vào mùa xuân chung của đất trời, của Tổ quốc. Đó cũng là nguyện ước nhỏ bé của nhà thơ, muốn được mãi mãi làm việc, hi sinh, cống hiến một cách âm thầm lặng lẽ cho quê hương đất nước bất chấp sự thử thách của thời gian, tuổi tác


“ Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc ”


Lời thơ rắn rỏi, điệp ngữ "dù là" khẳng định thái độ tự tin trước những khó khăn trở ngại của đời người. Tuổi trẻ cống hiến hi sinh, tuổi già cũng tiếp tục âm thầm cống hiến. Ý thức về trách nhiệm đối với quê hương đất nước, khát vọng được sống được cống hiến trở thành lẽ sống trong cuộc đời tác giả. Lời thơ không chỉ là ước nguyện của riêng một nhà thơ mà còn là lời kêu gọi mọi người hãy chung vai gắng sức xây dựng một cuộc đời tươi đẹp trong tương lai. Tâm nguyện này, ta bắt gặp đâu đó trong những vần thơ của Tố Hữu :


“ Nếu là con chim, chiếc lá
Thì chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không có trả
Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình ”


Sự hi sinh âm thầm, lặng lẽ hiến dâng tài năng, sức lực, tuổi trẻ cho cuộc đời nào phải chỉ có trong thơ Tố Hữu, nhà văn Nguyễn Thành Long trong truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa ” cũng đã khắc họa nên bức chân dung nhân vật anh thanh niên cùng nhiều nhân vật khác. Họ chính là minh chứng sinh động nhất của hình ảnh “ mùa xuân nho nhỏ ” mà Thanh Hải gửi gắm đến chúng ta qua bài thơ cuối đời của ông.
Tóm lại, hai khổ thơ bốn và năm trong bài “Mùa xuân nho nhỏ ” đã làm lay động tâm hồn người đọc, không chỉ bởi chất nhạc vấn vương, không chỉ bởi giai điệu vừa thiết tha vừa hào hùng thôi thúc mà còn bởi nguyện ước chân thành và khiêm tốn của nhà thơ. Nguyện ước ấy đâu còn của riêng Thanh Hải. Đọc những vần thơ của ông, ta tự nhủ phải làm gì để không hổ thẹn với những người đi trước , hổ thẹn vì đã chối bỏ trách nhiệm đối với đất nước quê hương ? Tất cả được thể hiện bằng những việc làm cụ thể ở hôm nay.

  Nguồn : http://ngyenlonggiang.blogspot.com/

Nội dung liên quan

Tình huống truyện trong tác phẩm Vợ Nhặt của Kim Lân Tình huống truyện trong tác phẩm Vợ Nhặt của Kim Lân Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 30/10/2014, Lượt xem: 15256.
Bởi: meoconcuncun
19:59 30/10/14
Giá trị tuyên ngôn độc lập trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Giá trị tuyên ngôn độc lập trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 19/12/2014, Lượt xem: 12815.
Bởi: MunHyukHae
10:03 19/12/14
Chất thơ trong truyện ngắn Hai đứa trẻ  của Thạch Lam Chất thơ trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 20/08/2015, Lượt xem: 29073.
Bởi: MunHyukHae
11:36 25/10/14
Soạn văn - Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh Soạn văn - Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 25/08/2015, Lượt xem: 4254.
Bởi: MunHyukHae
10:37 25/08/15
Phân tích nhân vật Tnú trong “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành Phân tích nhân vật Tnú trong “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 22/10/2014, Lượt xem: 11566.
Bởi: meoconcuncun
22:00 22/10/14
Phân tích tấn bi kịch trong Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ Phân tích tấn bi kịch trong Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 01/11/2014, Lượt xem: 38374.
Bởi: meoconcuncun
09:41 01/11/14
Phân tích chi tiết Bát cháo hành trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao Phân tích chi tiết Bát cháo hành trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 82041.
Bởi: MunHyukHae
10:45 25/11/14
Phân tích hai khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Phân tích hai khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 69194.
Bởi: MunHyukHae
11:06 15/01/15