Phân tích hình tượng SÓNG trong bài thơ cùng tên của nữ sĩ Xuân Quỳnh

23:40:49-03/10/2014 / lượt xem: 14664

Chuyên mục: >

Mở bài: (tham khảo)

“Ôi trời xanh- xin trả cho vô tận ​ ​

Trời không xanh trong đáy mắt em xanh

​ ​Và trong em không thể còn anh ​ ​

Nếu ngày mai em không làm thơ nữa!"

Với Xuân Quỳnh, chị làm thơ bằng một trái tim yêu và Xuân Quỳnh nổi lên trên thi đàn văn chương Việt Nam với đề tài thơ viết về tình yêu. Là một  nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước trường kì gi­an khổ, Xuân Quỳnh cùng thế hệ với những nhà thơ: Trần Đăng Khoa, Phạm Tiến Duật, Nguyễn Khoa Điềm, Phan Thị Thanh Nhàn, Lâm Thị Mĩ Dạ, Thanh Thảo, Thu Bồn…Trong dàn đồng ca chung của thơ ca thời kì lửa cháy, Xuân Quỳnh đã viết rất hay về hào khí của một dân tộc: ​​​​“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước ​​​​ Mà lòng phơi phới dậy tương lai” Thời kì này Xuân Quỳnh viết sung sức, đều tay và đã cho ra đời nhiều tập thơ và bài thơ có giá trị. Nhắc đến thơ của Xuân Quỳnh, mỗi người yêu thơ từ trong tiềm thức của mình không thể không nhắc đến: “Sân ga chiều em đi”, “Hoa dọc chiến hào”, “Gió lào cát trắng”, “Tự hát”, “Bầu trời trong quả trứng”, “Tơ tắm- Chồi biếc” … Nếu ai theo sát sự nghiệp thơ của nữ sĩ Xuân Quỳnh dễ dàng nhận thấy 1 trong những điểm mạnh trong thơ của Xuân Quỳnh đó là giọng thơ đầy âu lo, phấp phỏng trước hạnh phúc đời thường của ng con gái

“Sóng” là bài thơ tiêu biểu cho giọng thơ trên đây của Xuân Quỳnh. Được viết nhân chuyến đi công tác ở Thái Bình, Xuân Quỳnh đứng trc biển Diêm Điền, sóng biển vô hạn, vô hồi khuấy động tâm hồn đang yêu của chị. “Sóng” đc xem là linh hồn của tập thơ “Hoa dọc chiến hào” xuất bản năm 1968. “Sóng” đc đưa vào CT­GD trở thành 1 kiệt tác của nữ sĩ Xuân Quỳnh, là một nốt thơ tươi xanh trong dàn đồng ca chung của thơ ca thời kì lửa cháy. Thành công của Xuân Quỳnh trong bài thơ này là nhà thơ đã mượn hình tượng sóng để thể hiện tiếng lòng của ng con gái trước biển lớn tình yêu với nhiều cung bậc: “Dữ dội và dịu êm”, có những giây phút “Ồn ào và lặng lẽ”: “Dữ dội và dịu êm. ​​​​ Ồn ào và lặng lẽ. ​​​​ Sông không hiểu nổi mình. ​​​​ Sóng tìm ra tận bể. ​​​​ … Làm sao được tan ra. Thành trăm con sóng nhỏ. ​​​​ Giữa biển lớn tình yêu .​​​​ Để ngàn năm còn vỗ.” ​​​​​​​( Biển Diêm Điền,29/12/1967)

Hình tượng “sóng” trong bài thơ đã thể hiện thật sinh động và hấp dẫn tâm trạng của người con gái đang yêu, bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu.

Thân bài:

Phân tích hình tượng sóng để cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu:

a. Hình tượng “sóng” và “em”:

Những khổ thơ đầu tiên nhân vật trữ tình đang đối diện với sóng, cảm nhận về sóng, tìm thấy mối liên hệ giữa sóng và khát vọng tình yêu.

- Hình tượng sóng ở khổ thơ đầu mang ý nghĩa tượng trưng cho tính khí và bản lĩnh của người phụ nữ. Con sóng là hiện thân của các đối cực dữ dội - dịu êm - ồn ào - lặng lẽ. Con sóng trung thực và thẳng thắn: khi sóng không hiểu nổi mình thì con sóng tìm đến biển, đến chân trời thoáng rộng, tự do.

- Con sóng cũng tượng trưng cho khát vọng tình yêu nuôn đời của tuổi trẻ. Con sóng ngàn đời nay vẫn thế, cứ đập vỗ vô hồi vô hạn. Tình yêu cũng vậy, luôn đồng nghĩa với tuổi trẻ. Tất cả chúng tồn tại vĩnh hằng trên mặt đất này.

- Đứng trước sóng biển trùng trùng lớp lớp - nhân vật trữ tình (em) cảm nhận về nguồn gốc bí ẩn của tình yêu với hai câu hỏi: Sóng bắt đầu từ gió - gió bắt đầu từ đâu? khi nào ta yêu nhau?
không ai có thể trả lời cặn kẽ được câu hỏi này.
Đó chính là nỗi bí ẩn của tình yêu và cũng vì càng bí ẩn nên càng say đắm, hấp dẫn hơn.

- Khi con người đối diện trước thiên nhiên rộng lớn như biển khơi rất dễ sinh ra cảm giác nhỏ nhoi, bất lực, thậm chí rơi vào cảm giác hư vô. Nhưng với tâm hồn nữ tính mang khát vọng tình yêu mãnh liệt thì Xuân Quỳnh hướng tất cả vào tình yêu trần thế.

b. Hình tượng “sóng” và “em” bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ:

- Sóng tượng trưng cho nỗi nhớ của người phụ nữ khi yêu, nhớ mọi nơi (không gian) lòng sâu, mặt nước, nhớ mọi lúc (thời gian) “Ngày đêm không ngủ được”, cũng như thế em nhớ anh đến nỗi “cả trong mơ còn thức”. Nghe qua có vẻ mơ hồ, vô lý. Nhưng không, em lúc nào cũng nhớ đến anh, trong mơ, khi thức, khi ngủ, khi tỉnh, khi mơ. Nhớ chính là biểu hiện của tình yêu, khi hết nhớ, cũng là lúc tình yêu chấm dứt.

- Nhà thơ tiếp tục một cách nói rất lạ: “Dẫu xuôi về phương bắc - Dẫu ngược về phương nam”. Đây là cách nói ngược với cách nói thông thường (ngược bắc xuôi nam). Nhà thơ cố ý lạ hóa ngôn từ để gây ấn tượng. Sự tinh tế nằm ngay trong cái nghịch lí của tình yêu.

Hơn nữa, đối với em, đâu chỉ có hai phương bắc và nam, mà còn có thêm một phương anh nữa, phương này là phương của tình yêu đôi lứa, là không gian của tương tư.

- Cũng như Sóng, dù muôn vàn cách trở rồi cuối cùng cũng đến được bờ, “Em” ở đây, trên hành trình đi tìm hạnh phúc, cho dù gặp lắm chông gai, trắc trở, nhưng tin tưởng rồi “Em” cũng sẽ tới đến bến bờ hạnh phúc.

- Cuộc đời tuy dài rộng, biển tuy vô tận bao la, nhưng tình yêu vẫn được cảm nhận thật cụ thể trong từng ngày tháng. Sống trong tình yêu con người không bao giờ cảm thấy hư vô mà cuộc đời luôn mới mẻ, đầy ý nghĩa.

- Cũng như sóng giữa biển lớn tình yêu. Em cũng muốn có được một tình yêu lớn lao, bất tử. “Em” nhân vật trữ tình ở đây bỗng vụt lớn để sánh ngang với biển cả. Quả là một nỗi khao khát lớn lao và cảm động.

Quả thật, hình tượng sóng của bài thơ đã thể hiện vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu vừa tha thiết say đắm, vừa duyên dáng, nồng nàn mà vô cùng trong sáng cao đẹp của tình yêu đôi lứa muôn đời.

c. Nét đặc sắc về nghệ thuật:

- Sự liên tưởng hợp lí, tự nhiên giữa đặc điểm của sóng và đặc điểm của người con gái đang yêu. Sự liên tưởng này tạo nên hai hình tượng song song, nhưng hai mà một.

- Câu thơ năm chữ với những câu ngắn, đều nhau, tạo nên một ý niệm về hình thể của các con sóng, như con sóng dâng trào nhưng có khi chậm rãi nhẹ nhàng như lúc sóng êm biển lặng.

- Nhịp điệu của các câu thơ thật đa dạng, mô phỏng cái đa dạng của nhịp sóng : 2/3 (dữ dội và dịu êm - Ồn ào và lặng lẽ). 1/2/2 (sông không hiểu nỗi mình - sóng tìm ra tận bể), 3/1/1 (Em nghĩ về anh, em), 3/2 (Em nghĩ về biển lớn - từ nơi nào sóng lên),v.v...

- Các cặp câu đối xứng xuất hiện liên tiếp, câu sau thừa tiếp câu trước, tựa như những đợt sóng xô bờ, sóng tiếp sóng dào dạt.

- Âm điệu của bài thơ với nhiều sắc điệu đa dạng, phong phú, tạo nên vẻ tự nhiên cho bài thơ.
- Ngoài ra còn phải kể đến tính chất nữ tính trong cách diễn đạt của Xuân Quỳnh, trong cách nhìn sóng của chị: thật dịu dàng đằm thắm nhưng cũng thật dữ dội.

Sóng là hình ảnh ẩn dụ của tâm trạng người con gái đang yêu là sự hóa thân, phân thân của cái “tôi” trữ tình của nhà thơ. Cùng với hình tượng “Sóng”, không thể không xem xét nó trong mối tương quan với “Em”.

- Hình tượng sóng trước hết được gợi ra từ âm hưởng dào dạt, nhịp nhàng của bài thơ. Đó là nhịp của những con sóng trên biển cả liên tiếp, triền miên, vô hồi, vô hạn. Đó là âm điệu của một nỗi lòng đang tràn ngập, đang khát khao tình yêu vô hạn, đang rung lên đồng điệu, hòa nhập với sóng biển.

- Qua hình tượng sóng, Xuân Quỳnh đã diễn tả vừa cụ thể vừa sinh động nhiều trạng thái, tâm trạng với những cung bậc tình cảm khác nhau trong trái tim của người phụ nữ đang rạo rực khao khát yêu đương. Mỗi trạng thái tâm hồn cụ thể của người con gái đang yêu đều có thể tìm thấy sự tương đồng của nó với một khía cạnh, một đặc tính nào đó của sóng.

Kết bài:

Có thể khẳng định “Sóng” của Xuân Quỳnh mãi mãi là bài thơ đi cùng năm tháng, nó giăng mắc ở trọ mãi trong tâm hồn của ngừoi yêu thơ. ​​Trước khi chết, vua Phổ cầm tay Moza và nói: “Người tượng trưng cho cái đẹp, ta tượng trưng cho sự sắp đặt của xã hội loài người. Biết đâu sau khi ta chết, hậu thế sẽ quên ta và nhắc nhở tới ngươi.” Quả đúng như vậy, ng đời nhắc đến Moza vì ông để lại những nốt nhạc đẹp cho đời. Đó là cái đẹp. Đến với một bài thơ hay là đến với cái đẹp. Người yêu thơ từ trong tiềm thức của mình làm sao không nhớ, không yêu bài thơ “Sóng” của nữ sĩ Xuân Quỳnh. Đọc bài “Sóng”, gấp lại trang sách đã lâu nhưng dạt dào trong lòng người yêu thơ với những vần thơ ngập tràn niềm yêu ấy vẫn vỗ mãi trong tâm thế của những con người biết sống vì tình yêu bởi: ​​​​“Người với người sống để yêu nhau!”

  Nguồn : Nhiều nguồn

Nội dung liên quan

Soạn văn - Cảnh ngày xuân Soạn văn - Cảnh ngày xuân Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 27/08/2015, Lượt xem: 3213.
Bởi: MunHyukHae
10:17 27/08/15
Phân tích bài vịnh khoa thi hương của Trần Tế Xương Phân tích bài vịnh khoa thi hương của Trần Tế Xương Đăng bởi: traingheotieuusd, Ngày: 08/09/2015, Lượt xem: 12460.
Bởi: traingheotieuusd
21:28 29/09/14
Té ngửa với loạt câu trả lời \ Té ngửa với loạt câu trả lời \"bá đạo trên từng hạt gạo\" của học sinh Đăng bởi: cas$an0va, Ngày: 31/07/2014, Lượt xem: 5374.
Bởi: cas$an0va
15:37 31/07/14
Ý nghĩa tiếng sáo trong truyện ngắn  Vợ chồng A Phủ Ý nghĩa tiếng sáo trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 28660.
Bởi: MunHyukHae
09:37 01/12/14
Phân tích Tràng Giang của Huy Cận Phân tích Tràng Giang của Huy Cận Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 01/11/2014, Lượt xem: 15948.
Bởi: meoconcuncun
11:37 01/11/14
Phân tích đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích Phân tích đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 44321.
Bởi: MunHyukHae
11:48 27/01/15
Chất thơ trong truyện ngắn Hai đứa trẻ  của Thạch Lam Chất thơ trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 20/08/2015, Lượt xem: 21817.
Bởi: MunHyukHae
11:36 25/10/14
Phân tích bài Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu Phân tích bài Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 213551.
Bởi: MunHyukHae
14:59 11/12/14
Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu - Thu điếu của Nguyễn Khuyến  mới nhất Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu - Thu điếu của Nguyễn Khuyến mới nhất Đăng bởi: admin, Ngày: 08/09/2015, Lượt xem: 64399.
Bởi: admin
14:27 29/09/14
Tình yêu Bác Hồ thể hiện trong khổ 3 bài thơ Viếng lăng Bác Tình yêu Bác Hồ thể hiện trong khổ 3 bài thơ Viếng lăng Bác Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 15/01/2015, Lượt xem: 24461.
Bởi: MunHyukHae
09:00 15/01/15