Soạn văn - Bài thơ về tiểu đội xe không kính

10:07:00-10/09/2015 / lượt xem: 27420

Chuyên mục: >

TRẢ LỜI CÂU HỎI PHẦN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN TRONG SGK

CÂU 1.

· Sự khác lạ, độc đáo trong nhan đề bài thơ : nhan đề bài thơ có vẻ như dài và thừa. Có lẽ chỉ cần viết “ tiểu đội xe không kính” là đủ, là nói rõ được hiện thực cần phản ánh. Nhưng nhà thơ lại viết “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính”. Hai chữ “ bài thơ” nói lên cách khai thác hiện thực : không phải chỉ viết về những chiếc xe không kính, chỉ viết về hiện thực khốc liệt của chiến tranh, mà chủ yếu là khai thác chất thơ từ hiện thực khốc liệt ấy, chất thơ của tuổi trẻ Việt Nam vượt lên những khắc nghiệt của chiến tranh.

· Sáng tạo độc đáo nhất là hình ảnh những chiếc xe không kính. Đó là một hình ảnh mới lạ, độc đáo :

- Bài thơ mở đầu bằng một câu thơ rất lạ, giản dị như một lời nói, văn xuôi chứ không phải thơ : “ Không có kính không phải vì xe không có kính”.

=>Câu thơ như văn xuôi, không có gì mĩ lệ. Xưa nay, hình ảnh xe cộ, tàu thuyền đi vào thơ luôn được “lãng mạn hóa”, mang ý nghĩa tượng trưng hơn là hiện thực :

VD :

+ Truyện Kiều : Đùng đùng gió giục mây vần/ Một xe trong cõi hồng trần như bay.

+ Huy Cận với “ Đoàn thuyền đánh cá” : Thuyền ta lái gió với buồm trăng/ Lướt giữa mây cao với biển bằng.

- Trong bài thơ này, những chiếc xe không kính là một hình ảnh hiện thực đến trần trụi. Nguyên nhân khiến chiếc xe không có kính cũng rất thực : “Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi”.

- Hai câu thơ đầu đã thu hút người đọc vì cái sự thản nhiên rất lạ của nó. Những chiếc xe không kính vẫn ngang tàng băng ra chiến trường. Chất hiện thực ấy đã làm cho những chiếc xe không kính trở thành hình ảnh thơ rất độc đáo.

CÂU 2. Hình ảnh người lính lái xe :

- Trên chiếc xe không kính, người lính hiện ra với tư thế ung dung, hiên ngang : “Ung dung buồng lái ta ngồi/ Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.”

+ Xe không kính là thiếu thốn phương tiện, nhưng người lính lại xem đó như một sự hưởng thụ, được tiếp xúc trực tiếp với không gian bên ngoài. Chữ “nhìn” được lặp đi lặp lại nhiều lần như một niềm sảng khoái bất tận. Không có kính, càng dễ “ nhìn đất”, “ nhìn trời” với tư thế hiên ngang “ nhìn thẳng”. Người lính thấy được “ gió vào xoa mắt đắng”, thấy “ con đường chạy thẳng vào tim”, thấy “ sao trời”, cánh chim đột ngột…=> Đó là những ấn tượng thực của tác giả, nhưng cũng rất lãng mạn.

+ Những điều kiện thiếu thốn đã bộc lộ vẻ đẹp tinh thần của người lính. Đó là thái độ bất chấp gian khổ, hiểm nguy :

“ Không có kính, ừ thì có bụi

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”

Đó là những câu thơ giản dị như lời nói cửa miệng của người lính : “ không có kính, ừ thì…”, “ chưa cần rửa”, “ chưa cần thay”…Điệp khúc ấy tạo nên giọng điệu ngang tàng, bất chấp. Dù gian khổ, khắc nghiệt họ vẫn “ cười ha ha”. Niềm vui và tiếng cười của những người lính trẻ tuổi, sôi nổi, tinh nghịch cứ vút lên giữa gian khổ khắc nghiệt, giữa cả nguy hiểm chết người, trên con đường đầy những “ bom giật”, “ bom rung…”

Niềm vui của họ càng nhân lên khi bên cạnh cũng là những con người lạc quan như thế : “ Gặp bạn bè…gia đình đấy”.

=>Bắt tay qua ô kính vỡ là sự bù đắp về tinh thần cho sự thiếu thốn vật chất. giữa gian khổ, hiểm nguy, họ vẫn có niềm vui chung của những người đồng đội, của “ gia đình”. Họ vẫn lạc quan băng về phía trước “ Lại đi, lại đi trời xanh thêm”.

- Điều làm nên sức mạnh để người lính vượt qua khó khăn gian khổ chính là tình yêu nước, là ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước : “ Xe vẫn chạy…một trái tim”.

CÂU 4. Ngôn ngữ, giọng điệu của bài thơ :

· Ngôn ngữ : ngôn ngữ của bài thơ giản dị, có phần “ trần trụi” đầy hiện thực. Có thể thấy ngôn ngữ không hề hoa mĩ, cường điệu hay tô vẽ. Những ngôn ngữ hết sức đời thường ấy diễn tả rất thực, rất đậm chất phóng khoáng, lạc quan của người lính trong cuộc kháng chiến chống mĩ. Họ vừa giản dị, gần gũi, vừa tự tin, lạc quan, tin tưởng vào cách mạng.

· Giọng điệu : phần lớn những câu thơ trong bài có giọng điệu sôi nổi, nhịp điệu nahnh mà vẫn nhịp nhàng. Giọng điệu đó kết hợp với hình ảnh thơ giản dị, tự nhiên, lời nói thường ngày thể hiện hình ảnh một người lính đẹp, tự tin, có tính cách ngang tàng, lạc quan và yêu đời. Họ là những người lính lái xe hiên ngang, dũng cảm, lạc quan, trẻ trung sôi nổi, giàu tình đồng chí đồng đội, có lí tưởng và cùng chung niềm tin vào tương lai tươi sáng của cuộc kháng chiến trường kì. Khổ thơ cuối cùng với giọng thơ mộc mạc, nhạc điệu, hình ảnh vừa giản dị lại rất đẹp đẽ, rất thơ đã hoàn thiện bức chân dung tuyệt vời của những người chiến sĩ vận tải Trường Sơn.

CÂU 5.

· Qua bài thơ : có thể thấy được hình ảnh những người lính lái xe ở Trường Sơn trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước : Họ nổi lên với tư thế hiên ngang, tinh thần dũng cảm, bất chấp khó khăn, nguy hiểm, niềm vui sôi nổi của tuổi trẻ và ý chí giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

· So sánh với hình ảnh người lính trong “ Đồng chí “ :

- Điểm giống :

+ hình ảnh người lính trong cả hai bài thơ đều được miêu tả với bút pháp tả thực: phác họa khung cảnh người chiến sĩ trong cuộc sống gian khổ, khắc nghiệt của dân tộc.

+Người chiến sĩ trong hai bài thơ đều nổi lên với hình ảnh rất đẹp : không ngại khó khăn, gian khổ, cùng có lí tưởng cao đẹp ra đi chiến đấu không ngại khó khăn để giành lấy độc lập cho dân tộc.

- Điểm khác :

+ Hình ảnh người chiến sĩ trong bài thơ Đồng chí được miêu tả vừa hiện thực, vừa lãng mạn. Còn hình ảnh trong bài thơ “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính” chủ yếu là hiện thực, qua hình ảnh hiện thực đó, người đọc mới liên tưởng, suy nghĩ, hình dung về chất thơ trong tâm hồn họ.

+Trong bài thơ Đồng chí, giọng điệu có vẻ nhẹ nhàng, chậm rãi, như một lời kể chân tình, nói về cuộc sống gian khổ và tình đồng chí gắn bó sâu sắc trong hoàn cảnh khó khăn; còn trong bài thơ “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, giọng điệu mạnh mẽ, khỏe khoắn, sôi nổi, tươi vui khắc họa nên hình ảnh người lính với cuộc sống gian khổ nhưng hết sức lạc quan, đầy niềm vui. Họ tìm thấy niềm vui ngay cả trong những gì khốc liệt nhất, trong hoàn cảnh cái chết cận kề…

  Nguồn : Mun

Nội dung liên quan

Soạn văn - Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ Soạn văn - Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 17/09/2015, Lượt xem: 32094.
Bởi: MunHyukHae
10:01 17/09/15
Phân tích bài Hầu trời để thấy được cái Ngông của Tản Đà Phân tích bài Hầu trời để thấy được cái Ngông của Tản Đà Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 07/11/2014, Lượt xem: 55911.
Bởi: MunHyukHae
10:58 07/11/14
Tình huống truyện trong tác phẩm Vợ Nhặt của Kim Lân Tình huống truyện trong tác phẩm Vợ Nhặt của Kim Lân Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 30/10/2014, Lượt xem: 14586.
Bởi: meoconcuncun
19:59 30/10/14
Phân tích tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ Phân tích tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 16/04/2015, Lượt xem: 140739.
Bởi: MunHyukHae
09:54 06/01/15
Hạnh phúc của một tang gia - nỗi buồn giả, niềm vui thật Hạnh phúc của một tang gia - nỗi buồn giả, niềm vui thật Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 27/08/2015, Lượt xem: 13615.
Bởi: MunHyukHae
11:29 25/11/14
Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương Phân tích hai khổ thơ đầu bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 13/08/2015, Lượt xem: 98507.
Bởi: MunHyukHae
11:54 13/01/15
Phân tích nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao Phân tích nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 12/03/2015, Lượt xem: 9630.
Bởi: MunHyukHae
10:35 12/03/15
Soạn văn bài Chiếu cầu Hiền của Ngô Thì Nhậm Soạn văn bài Chiếu cầu Hiền của Ngô Thì Nhậm Đăng bởi: MunHyukHae, Ngày: 11/08/2015, Lượt xem: 176887.
Bởi: MunHyukHae
11:44 11/08/15
Phân tích bài thơ Từ Ấy của Tố Hữu Phân tích bài thơ Từ Ấy của Tố Hữu Đăng bởi: meoconcuncun, Ngày: 10/09/2015, Lượt xem: 73195.
Bởi: meoconcuncun
11:33 04/10/14